Monthly Archives: აპრილი 2014

As I lay dying

სტანდარტული

 

ჯერ კიდევ ცოცხალ ედი ბანდრენს, ღია ფანჯარაში ესმოდა, როგორ უჭედავდა საკუთარი შვილი კუბოს. მას კი სული ამოსდიოდა.

ბავშვობაში მამა ეუბნებოდა – ცხოვრების აზრი სიკვდილისთვის მზადება არისო. ასეც მოხდა.

მთელი თავისი ცხოვრება ედი სიკვდილისთვის ემზადებოდა, მაშინაც კი, როცა გათხოვდა, მაშინაც, როცა ხუთი შვილი გააჩინა და აქედან მხოლოდ ერთი შეიყვარა. სწორედ მაშინ მიხვდა, რომ სიტყვას ფასი არ ჰქონია, სიტყვებს არავითარი კავშირი არ აქვთ იმასთან, რასაც გამოხატავენ და დარწმუნდა, რომ დედობა იმან გამოიგონა, ვისაც საამისოდ სიტყვა უკვე მზად ჰქონდა, იმიტომ, რომ მათთვის ვისაც უკვე ჰყავს შვილები, სიტყვებს მნიშვნელობა აღარ აქვთ. როცა მეორე შვილი გაუჩნდა, ქმარს პირობა ჩამოართვა, როცა მოკვდებოდა, მას ჯეფერსონში წაასვენებდა.

ამ დანაბარებიდან იწყება სწორედ შურისძიება იმ ქალის, რომლის შვილებისთვისაც დედა თევზი იყო, ან ცხენი. ან დარლისთვის რომ გეკითხათ, მას დედა არც ყოლია: “დედა არც მყოლია, იმიტომ, რომ თუ მყავდა, ახლა აღარ არის და თუ აღარ არის, ახლა არ შეიძლება რომ მყავდეს. ასე არაა?”.

ჩაასვენეს ედი შვილის დამზადებულ სასახლეში, ფორანზე დასხდნენ და წავიდნენ ჯეფერსონიკსენ, ბანდრენსენის ოჯახი. გზად ბუნებამ ყველა შესაძლო სტიქია დაატეხა თავს, გარდაცვლილი წყალშიც კი ჩაუვარდათ. კითხვის დროს სულ ვფიქრობდი, ვისი ტრაგედია უფრო უნდა მიმეტანა გულთან? ვინ უნდა ყოფილიყო “ჩემი” პერსონაჟი?!

ენს ბარდრენსი – ოჯახის უფროსი, რომელიც გაუთავებლად იმეორებს, რომ ედის დანაპირები უნდა შეაუსრულოს, ყველაფრის ფასად და ჯეფერსონში დაკრძალოს. თან გულს გიწვრილებს მისი წუწუნი, 15 წელი კბილების გარეშე რომ გაატარა და საჭმელსაც კი ვერ ჭამს წესიერად, “ღმერთია მოწამე”. ედი ან უკვე გარდაცვილი ედი პრობლემაა, რომელიც საჩქაროდ უნდა გადაწყვიტოს და საკუთარ თავს მიხედოს, როგორც იქნა! ამას ყველაფრის ფასად გააკეთებს, საკუთარი შვილის ორჯერ მოტეხილი ფეხის ფასად, საკუთარი ქალიშვილის უკანასკნელი ათი დოლარის ფასად, მისი სხვა შვილის, საკუთარი ოფლით და სისხლის ნაყიდი, საოცნებო ცხენის ფასადაც..

თუ ჯუელი? რომელიც ერთადერთი ადამიანი იყო, რომელიც ედის უყვარდა. მას კი საკუთარ ცხენზე მეტად არავინ ჰყვარებია. თუ დარლი? ვისაც ყველა უფრთხის და მის თვალებში მიწიერი არაფერია, მისი თვალები ნემსებივით იჩხვლიტება. დიუ დელი, რომელსაც ათი დოლარი აქვს, ოღონდ რისთვის და როგორ არ იცის, ოღონდ ის არსება მოიშოროს, რომელიც მუცელში უზის.

ფეხმოტეხილი კეში, საკუთარ დედას კუბო რომ დაუმზადა და ისიც ვერ გამოადგა.

არა, ეს პერსონაჟი ვარდამანია. რომელიც თავზემოთ ღრუბლების შავ წრეებს ითვლის და მერე ფიქრობს, ნეტა ღამით სად იბუდებენ ისინი თავს.

“მე ხომ ღმერთვის არ მითქვამს, სოფლელ ბიჭად გამაჩინე-მეთქი, თუ მას მატარებლის შექმნა შეუძლია, რატომ არ შეუძლია ყველა ქალაქელად გააჩნინოს? ფქვილის, შაქრის და ყავის გამო? განა ბანანები არ ჯობს?”

დედაჩემი – თევზია. ამბობს ის.

“დედა სად არის, დარლ? შენ იცოდი, რომ ის თევზია და ხელიდან გაგისხლტდა. არ დაიჭირე, დარლ.”

“ჯუელი დაბრუნდა, გზა ამოიარა და ფორანზე დაჯდა. ქვეითად იყო. ცხენი აღარა ყავს. ჯუელი ჩემი ძმაა. კეშიც ჩემი ძმაა. კეშს ფეხი აქვს მოტეხილი. კეში ჩემი ძმაა, ჯუელიც, მაგრამ მას ფეხი არ აქვს მოტეხილი. ახლა ხუთნი არიან, შავი მაღალი წრეები. ამაღამ ფარდულში დავწვები, უნდა ვნახო, სად იბუდებენ”

უილიამ ფოლკნერმა “სული რომ ამომდიოდა” ელექტროსადგურში დაწერა, დაპირქვავებული ურიკისგან აწყობილ მაგიდაზე, 6 კვირაში. უთქვამს, სანამ პირველ სიტყვას დაწერდა, უკვე იცოდა, როგორი იქნებოდა ბოლო წინადადება. ” წერის დაწყებამდე გულში ვთქვი – ამ წიგნზე ვამყარებ მთელ ჩემ იმედს, ან გავიტან ლელოს, ან ჩავფლავდები და ჩემ დღეში საწერ-კალამს აღარ გავეკარები-მეთქი.”

მას იმედი გაუმართლდა, მე – კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი, რომ უილიამ ფოლკნერი ჩემი საყვარელი მწერალია.

tumblr_le27rzIKho1qbg0uuo1_500

 

Happiness only real when shared

სტანდარტული

ხუთიანი

მოვდიოდი ხოლმე სკოლიდან და ტრადიციულად მეკითხებოდნენ სახლში, როგორ ჩაიარა დღემ. მეც, თითქმის, სულ ერთნაირად ვპასუხობდი – ნორმალურად, ჩვეულებრივად. პატარა ასაკში, მამაჩემი ხშირად მეკითხებოდა, რა ნიშანს ვიღებდი. მაშინ დღიურები იყო და დღიურს ვაჩვენებდი.  მერე უკვე, გზად ან სკოლაში მოსულ დედაჩემს თუ ეტყოდნენ მასწავლებლები ჩემზე და ჩემ ხუთიანებზე. არასდროს მომირბენინებია სიხარულით ჩემი ნიშნები და შექებები. მინდოდა ჩემზე და მათზე, იმათ ელაპარაკათ, ვინც ამ ნიშნებს წერდნენ. ასე მიხაროდა და ასე სხვანაირად ვფასდებოდი.

 

სამზარეულოში

რიტუალივითაა. არასდროს რეცეპტში არ ჩამიხედავს, ზუსტი პროპორციებისთვის, იმპროვიზაცია. ზუსტად, ამიტომ გამოდის სხვანაირად გემრიელი კერძი. ამ დროს სრულიად არალოგიკური რაღაც შეიძლება მომივიდეს თავში და არავინ უნდა მკითხოს, რატომ. ვრეცხავ, ვჭრი, ვხარშავ, ვწვავ და მარტო იმაზე ვფიქრობ, როგორი გამოვა. “განსაკუთრებულიაო” – იტყვიან და რიტუალი შესრულებულია. მერე შეიძლება აღმოვაჩინო, რომ მე სულაც აღარ მშია და მაინც მეღიმება.

 

Hysteria

იცოდით, რომ სიმღერებს შურისძიება შეეძლოთ? განსაკუთრებით, იმ სიმღერებს, რომელსაც უბრალოდ, უსმენდით, ინსტიქტურად, უკვე ყურში კარგად გამჯდარს, არც სიტყვების აზრი გესმოდათ და უბრალოდ, მღეროდით. ასეთ სიმღერებს დიდი თვალები აქვთ და ისე დაჟინებით შეიძლება გიცქირონ, სანამ ყველა სიტყვას სათითაოდ გულზე არ მოიხვედრებ. მერე გამორთავ და იტყვი, რომ აღარასდროს ჩართავ. მაგრამ ისინი რჩებიან, განსაკუთრებით, თავში და განსაკუთრებით, მაშინ, როცა პერსევერაციისგან გულის რევის შეგრძნება გაგაღვიძებს.

 

დარაბებს მიღმა

არც არაფერია. დამტვერილია და ჩარაზული. მეზარება გამოღებაც, ჩამოხსნაც და ფარდების გადაწევაც. მთავარია, წვიმის ხმა ისმის.

 

ისინი, ვინც მაშინ წავიდნენ, როცა მეძინა.

ისე არაფერი მტკენდა ბავშვობაში გულს, როცა გაღვიძებულს დედა ან ბებია არ მხვდებოდა გვერდით. ნათლიაჩემი, რომელიც დიდი ხნის უნახავი მყავდა, ჩამოდიოდა, მიყვებოდა ჩემ ამბებს, მაშინდელს, როცა ძალიან პატარა ვიყავი და მიყვარდა ეს ზღაპრები ჩემ თავზე, რომელსაც მერე კუდებს ვაბამდი ჩემ თავში და სიზმრებში. მაშინ მიდიოდა, როცა მეძინა. რომ გავიზარდე, ამ ადამიანების რიცხვმა იმატა, ჩემმა სიფხიზლემმაც, მაგრამ არ შველის. ღრმა ძილის დროს, შეიძლება ფეხაკრეფით წასული ადამიანის ნაბიჯები ვერ გაიგო. ძილისპირულ ხმამაღლა ფიქრებსაც ვერავის უმხელ, იმიტომ, რომ ისინი მაშინ წავიდნენ, როცა მეძინა.

alone-bed-girl-lonely-Favim.com-652402